ግዮን መጽሔት :- አዲስ ዓመት የዘመን መለወጫ በዓል ብቻ ሳይሆን የኅሊና መመርመሪያ፣ ያለፈውን መለስ ብሎ ማያ እንዲሁም መጭውን ጊዜ በተስፋና በብርሃናዊ ርእይ ለመቃኘት የሚጣደፉበት ታላቅ የታሪክ ምዕራፍ ነው፡፡ የ2018 ዓ.ም የዘመን ገጽ ተዘግቶ አዲሱ 2019 ዓ.ም ሲከፈት፣ ሀገራችን ኢትዮጵያ በታሪኳ አይታው የማታውቀውን ያህል ውስብስብ ከሆኑ ሀገራዊና ዓለም አቀፋዊ ፈተናዎች፣ ድንቅ የቴክኖሎጂ ዕድሎች እና ማኅበራዊ ውጥረቶች ጋር ፊት ለፊት ተጋፍጣ ትገኛለች፡፡ ይህንን የታሪክ መጋጠሚያ መሠረት በማድረግ «ግዮን» መጽሔት በልዩ ልዩ ዘርፎችና ሙያዎች ውስጥ ከሚገኙ አራት የሀገራችንን ታዋቂና አንጋፋ ባለሙያዎች ጋር የሚከተለውን ቆይታ አድርጋለች፡፡ ከአለባቸው ደሳለኝ ሀበሻ ጋር የነበረንን ቆይታ እንደሚከተለው አቅርበናል ። መልካም ንባብ !
ግዮን፦ በ2018 ዓ.ም በጣም ያዘኑበትን እና የተደሰቱበትን አጋጣሚ ቢያካፍሉን?
አለባቸው፡- በ2018 ዓ.ም በጣም ያስደሰተኝ ነገር በተለይም በቴክኖሎጂና በፈጠራ ዘርፍ የሚታየው ፈጣን እድገት ነው፡፡ ከኢትዮጵያ አንፃርም ወጣቶች በእውቀት፣ በቴክኖሎጂና በፈጠራ ችግሮቻችንን ለመፍታት እያደረጉ ያሉት ጥረት ትልቅ ተስፋ ይሰጠኛል፡፡ በሌላ በኩል ግን በጣም ያሳዘነኝ ነገር የሰላም እጦትና በዚህ ምክንያት በጦርነት የሚጎዱ ዜጎችን ማየት ነው፡፡ ግጭቶች፣ መፈናቀልና የኑሮ ፈተናዎች በብዙ ቤተሰቦች ላይ ጫና ሲያሳድሩ ማየት እጅግ ልቤን ይሰብረዋል፡፡ በአጠቃላይ ግን መጭው 2019 ዓ.ም ተስፋ ያለበት ዓመት እንደሚሆን ተስፋ አለኝ፡፡ በእውቀት፣ በፈጠራ፣ በመተባበርና በሰላም ከሠራን የተሻለች ኢትዮጵያን መገንባት እንችላለን ብዬ አምናለሁ፡፡
ግዮን፦ በዚህ «ዲጂታል» ዘመን ከንባብ የራቀ ትውልድ መበራከቱ በሀገር አቀፍ ደረጃ የሚያስከትለው ችግር ምንድን ነው ይላሉ?
አለባቸው፡- በዚህ የዲጂታል ዘመን ትውልዱ ከንባብ እየራቀ መሄዱ በግለሰብ ደረጃ ብቻ የሚቆም ችግር አይደለም፡፡ በሀገር አቀፍ ደረጃም ከፍተኛ ተፅዕኖ ሊያስከትል ይችላል፡፡ በመጀመሪያ ንባብ የማሰብ፣ የማመዛዘንና የመጠየቅ ችሎታን ያዳብራል፡፡ ይህ ልምድ ሲዳከም ግን ትውልዱ በሶሻል ሚዲያ የሚሰራጩ መረጃዎችን ሳያጣራ በቀላሉ የመቀበል አደጋ ይጨምራል፡፡ ይህም የተሳሳተ መረጃ እንዲስፋፋና በማኅበረሰቡ መካከል አለመግባባት እንዲጨምር ሊያደርግ ይችላል፡፡ ሁለተኛ ከንባብ መራቅ የጥልቅ አስተሳሰብና የፈጠራ ችሎታን ሊያዳክም ይችላል፡፡ ሀገራችን ያሏትን የኢኮኖሚ የማኅበራዊና የቴክኖሎጂ ችግሮች በእውቀትና በፈጠራ ለመፍታት ጥልቅ እውቀት ያስፈልጋታል፡፡ ይህ ደግሞ የሚገነባው በንባብና በተከታታይ መማር ነው፡፡ በመጨረሻም ንባብ የቋንቋችንን የታሪካችንንና የባሕላችንን እሴቶች ለቀጣዩ ትውልድ የምናስተላልፍበት ዋና መንገድ ነው። ስለዚህ ችግሩ ዲጂታል ቴክኖሎጂ አይደለም፣ ጥያቄው ቴክኖሎጂን ለምን እንጠቀምበታለን የሚለው ነው፡፡ ዲጂታል መድረኮችን የንባብ ጠላት ሳይሆን የእውቀትና የንባብ ባሕል ማሳደጊያ ማድረግ ከቻልን ተስፋ ያለው፣ አስተዋይና ፈጣሪ ትውልድ መገንባት እንችላለን፡፡
ግዮን፦ ማኅበራዊ ሚዲያ ከመደበኛው ሚዲያ ይልቅ አጀንዳ አፍላቂ መሆኑ ምን ያህል ቀውስ አስከትሏል ብለው ያስባሉ?
አለባቸው፡- በእርግጥ ማኅበራዊ ሚዲያ አጀንዳ የማፍላትና በፍጥነት የማስፋፋት ትልቅ ኃይል አለው፡፡ ችግሩ ግን መረጃ ሳይጣራ በፍጥነት ሲሰራጭ ነው፡፡ በኢትዮጵያ ይህ በተለይ በስሜት በሚነኩ ፖለቲካዊና ማኅበራዊ ጉዳዮች ላይ የሀሰት መረጃን፣ የጥላቻ ንግግርንና አለመተማመንን በፍጥነት ሊያስፋፋ ይችላል፡፡ በቀውስ ጊዜ ደግሞ ችግሩን ከማረጋጋት ይልቅ ሊያባብስ ይችላል፡፡ ነገር ግን ማኅበራዊ ሚዲያ ችግር ብቻ አይደለም፡፡ ለመረጃ ስርጭትና ለሕዝብ ተሳትፎ ትልቅ እድልም ነው፡፡ ስለዚህ መፍትሄው ማኅበራዊ ሚዲያን መከልከል ሳይሆን መረጃን ማጣራት የሚዲያ ንቃተ ሕሊናን ማሳደግና በኃላፊነት መጠቀም ነው፡፡
ግዮን፦ ሀገሪቱ ከአሁኑ ምስቅልቅል አልፋ የተረጋጋ ነገን ለመገንባት «ሊተዉት» እና «ሊይዙት» የሚገባቸው እሴቶች ምንድን ናቸው?
አለባቸው፡- እኔ ትውልዱ በመጀመሪያ ሊተወው የሚገባው ነገር የጥላቻ፣ የመከፋፈልና የሌላውን ሀሳብ ሳያዳምጡ የራስን አመለካከት ብቻ የመጫን ባሕል ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ ሊይዘው የሚገባው ደግሞ መቻቻልን፣ መከባበርን፣ የመወያየት ባህልንና ለሀገር የጋራ ኃላፊነትን ነው፡፡ ልዩነታችንን እንደ ጠላትነት ሳይሆን እንደ አብሮ ለመስራት የሚያስችል እድል ማየት አለብን፡፡ በእኔ እምነት የተሻለ ነገ የሚገነባው በእውቀትና በቴክኖሎጂ ብቻ ሳይሆን በሰላም በመተማመንና በመተባበር ነው፡፡
ግዮን፦ ከሀገራችን የወደፊት ዕጣ-ፈንታ ጋር ተያይዞ በእጅጉ የሚያሳስብዎት ምንድን ነው?
አለባቸው፡- ከሀገራችን የወደፊት ዕጣ ፈንታ ጋር ተያይዞ በእጅጉ የሚያሳስበኝ ትውልዱ በልዩነት ላይ መከፋፈሉና የመተማመን መሠረታችን እየተዳከመ መሄዱ ነው፡፡ አንድ ሀገር ልታድግ የምትችለው በኢኮኖሚ ብቻ አይደለም ሰላም መተማመን የሕግ የበላይነትና የጋራ ራዕይ ያስፈልጋታል፡፡ በተለይ ወጣቱ ትውልድ በተስፋ ፈንታ በብስጭትና በጥላቻ እንዳይሞላ ያሳስበኛል፡፡ ስለዚህ የሚያሳስበኝ ችግሩ ብቻ ሳይሆን ችግሮቻችንን በውይይትና በመተባበር የመፍታት ባሕል እንዳንገነባ መሆኑ ነው፡፡ ይህን ከቻልን ግን የሀገራችን ነገ በጣም ተስፋ ሰጪ ነው፡፡
ግዮን፦ በዚህ በተዳከመ የሕትመት ሚዲያ ዘርፍ እንደ ግዮን ያለ መጽሔት ሕልውናውን አስጠብቆ እንዲቀጥል ምን መደረግ አለበት?
አለባቸው፡- የሕትመት ሚዲያ ተዳክሟል ማለት የሚያበቃ ነገር ሳይሆን ወደ አዲስ አሰራር መሸጋገር ያለበት ወቅት ነው፡፡ እንደ ግዮን ያሉ መጽሔቶች ኅልውናቸውን ለማስጠበቅ የሚያቀርቡትን ይዘት በጥራት ማሳደግና ከዲጂታል ዘመኑ ጋር መራመድ አለባቸው፡፡ በተለይ ጥልቅ ትንታኔ የተጣራ መረጃና ለአንባቢ የሚጨምር እውቀት መስጠት ከማኅበራዊ ሚዲያ ሊለያቸው የሚችል ዋና ጥንካሬ ነው፡፡ በተመሳሳይ ጊዜ የድረ ገፅ፣ የማኅበራዊ ሚዲያና የዲጂታል እትም አጠቃቀምን ማስፋት ይገባል፡፡ በአጭሩ የሕትመት ሚዲያ የሚድነው በሕትመት ብቻ በመጣበቅ ሳይሆን ጥራቱን ጠብቆ ቴክኖሎጂን በመጠቀም አንባቢውን እንደገና በማሸነፍ ነው፡፡
ግዮን፦ አዲሱን ዓመት አስመልክተው ምን መልዕክት ማስተላለፍ ይፈልጋሉ?
አለባቸው፡- ውድ የኢትዮጵያ ሕዝብ 2018 ዓ.ምን በብዙ ፈተናዎች፣ በብዙ ትምህርቶች እና በተስፋ አልፈን ዛሬ 2019 ዓ.ምን በአዲስ ተስፋና በአዲስ ምኞት እንቀበላለን፡፡ ይህ አዲስ ዓመት ለእያንዳንዳችን የሰላም የጤና የፍቅርና የስኬት ዓመት ይሁን፡፡ በተለይም ልዩነታችንን ወደ መከፋፈል ሳይሆን ወደ አብሮነት፤ እውቀታችንን ወደ ተግባር፤ ተስፋችንንም ወደ ተጨባጭ ለውጥ የምንቀይርበት ዓመት ይሁን፡፡ ኢትዮጵያችን የምትፈልገው ከእያንዳንዳችን ትንሽ ትንሽ መልካም ነገር ነው፡፡ አንዱ ሰላምን ሲያበረታታ፤ ሌላው በታማኝነት ሲሰራ፤ ሌላው ደግሞ በእውቀትና በፈጠራ ሲያበረክት፡፡ እነዚህ ትንንሽ መልካም እርምጃዎች ነገ ትልቅ ሀገር ይገነባሉ፡፡ ስለዚህ 2019 ዓ.ምን በፍርሃት ሳይሆን በተስፋ በመከፋፈል ሳይሆን በአንድነት በቅሬታ ብቻ ሳይሆን በመፍትሄ እንጀምር፡፡ 2019 ዓ.ም ሰላማችን የሚጸናበት፤ ተስፋችን የሚያብብበት፤ ሕልማችንም ወደ እውነት የሚቀርብበት ዓመት ይሁን! እንኳን ለ2019 ዓ.ም አደረሳችሁ! መልካም አዲስ ዓመት!
ግዮን መጽሔት ቅጽ 8 ቁጥር 236 መስከረም 2019 ዓ.ም