ሶስት የቀድሞ የትግራይ ኃይሎች ከፍተኛ አዛዦች ወደ አዲስ አበባ ገቡ

ሶስት የቀድሞ የትግራይ ኃይሎች ከፍተኛ አዛዦች በዚህ ሳምንት ትግራይን ለቀው በመውጣት ወደ አዲስ አበባ መግባታቸውን አዲስ ስታንዳርድ አረጋግጧል።

ብርጋዴር ጄኔራል ጉዕሽ ገብሬ፣ ብርጋዴር ጄኔራል ከበደ ፈቃዱ እና ኮሎኔል ንጉሤ ወልደገብርኤል የተባሉት እነዚህ መኮንኖች፤ ለሁለት ዓመታት በዘለቀው የትግራይ ጦርነት ወቅት ከፍተኛ የአመራር ቦታዎችን የያዙ ነበሩ።

ይህ የተሰማው፣ የፕሪቶሪያው ስምምነት ከተፈረመ ከሶስት ዓመታት በኋላ በፌዴራል መንግሥቱ እና በትግራይ ባለሥልጣናት መካከል ባልተፈቱ አለመግባባቶች ምክንያት ለሳምንታት የዘለቀው ውጥረት እየተባባሰ በመጣበት እና ወታደራዊ ዝግጅቶች እየተደረጉ ባሉበት ወቅት ነው።

ብርጋዴር ጄኔራል ጉዕሽ ትናንት አርብ ዕለት ለአዲስ ስታንዳርድ በሰጡት ቃል፣ ሦስቱም መኮንኖች ረቡዕ ዕለት አዲስ አበባ መግባታቸውን አረጋግጠዋል።

“ሕይወታችንን መምራት አልቻልንም። ይሰልሉናል፤ ይከታተሉናል፤ እንዲሁም ኑሯችንን አስቸጋሪ አድርገውብናል” ያሉ ሲሆን “ወደዚህ የመጣነው የራሳችንን ዘዴ ተጠቅመን ነው” ሲሉ አክለዋል።

ከትግራይ የመውጣታቸው ሁኔታ እና በአዲስ አበባ ስላላቸው ዕቅድ ለተጠየቁት ጥያቄ፣ ብርጋዴር ጄኔራል ጉሽ፤ “ቀጣይ እርምጃዎቻቸውን በይፋ ከመግለጻቸው በፊት በመጀመሪያ ከሌሎቹ ሁለት የቀድሞ አዛዦች ጋር እንደሚመክሩ” ተናግረዋል።

በቀድሞ የትግራይ ኃይሎች ውስጥ የ15ኛው ክፍለ ጦር አዛዥ የነበሩት ብርጋዴር ጄኔራል ጉዕሽ፣ በጥር ወር አጋማሽ በትግራይ ሰላምና ጸጥታ ቢሮ ቁጥጥር ስር ውለው ነበር።

ቢሮው በወቅቱ እርምጃውን “የውስጥ የጸጥታ ጥበቃ ተግባር” በማለት የገለጸው ሲሆን፣ ዓላማውም በወታደራዊ መዋቅሩ ውስጥ ሥርዓትና ተጠያቂነትን ለማስፈን እንደሆነ እና ማንኛውም ግለሰብ ከሕግ በላይ እንዳልሆነ ገልጾ ነበር።

ዐቃቤ ሕግ በወቅቱ፤ ከጠላት ጋር በመመሳጠር፣ ሠራዊቱን ለመበተን የታለሙ ተግባራትን በመፈጸም፣ ከከፍተኛ ወታደራዊ አመራሮች የሚሰጡ ትዕዛዞችን በመጣስ፣ እንዲሁም የሠራዊቱን አንድነትና ዝግጁነት በማዳከም ወንጀል ከሷቸው ነበር።

የአዛዡ በቁጥጥር ስር መዋል፣ በከፍተኛ የትግራይ ወታደራዊ አዛዦች መካከል ለወራት ሲካሄድ የዘለቀውን የውስጥ አለመግባባት ተከትሎ የተከሰተ ነው።

ይህ ውጥረት የጀመረው በጥር ወር 2017 ዓ.ም ሲሆን፤ በሕወሓት ውስጥ በተፈጠረው የጎራ ክፍፍል ምክንያት፣ ብርጋዴር ጄኔራል ጉዕሽ ፣ ከበደ እና ኮሎኔል ንጉሤን ጨምሮ አንዳንድ አዛዦች የደብረጽዮን ገብረሚካኤልን ወገን በመደገፍ፣ የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደርን ለማፍረስ የቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ በመቃወም ከወታደራዊ አመራር ስብሰባ ረግጠው በወጡበት ወቅት ነው።

ብርጋዴር ጄኔራል ጉዕሽ በቁጥጥር ስር ከዋሉ በኋላ፣ በትግራይ የጸጥታ ኃይሎች የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የቀረቡ ሲሆን፤ ዐቃቤ ሕግም ጉዳዩን ይበልጥ ለመመርመር ተጨማሪ ጊዜ ሰጥቶ ነበር። በኋላም ቤተሰቦቻቸው ያሉበት ቦታ እንዲገለጽላቸው፣ ጠበቃ እንዲያገኙ እና ዘመድ እንዲጠይቃቸው በመጠየቅ ስጋታቸውን ገልጸዋል። እንዲሁም ሕገ-መንግሥታዊ መብቶቻቸው ተነፍገዋል ሲሉ ቅሬታ አቅርበው ነበር።

ብርጋዴር ጄኔራሉ የካቲት 2 ቀን 2018 ዓ.ም በ60,000 ብር ዋስ የተፈቱ ቢሆንም፣ ወታደራዊ ፍርድ ቤቱ ከመቀሌ ከተማ እንዳይወጡ የሚያግድ ገደብ ጥሎባቸው ነበር።

ከነዚህ ኩነቶች በፊት፣ የትግራይ ህዝብ ዲፕሎማሲ ፎረም በነዚህ ሶስት አዛዦች እና በትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር ፕሬዝዳንት ሌተናል ጄኔራል ታደሰ ወረደ መካከል እርቅ እንዲወርድ “ምቹ ሁኔታ” ለመፍጠር በሚል ዓላማ ስብሰባ ማካሄዱን አዲስ ስታንዳርድ ነሐሴ 2017 ዓ.ም ዘግቦ ነበር።

ይህ ጥረት፤ በኅዳር ወር 2015 ዓ.ም የተፈረመውን የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት ተከትሎ የቆዩ ልዩነቶችን ለመፍታት በክልሉ ተዋናዮች፣ በሲቪክ መሪዎች እና በአስታራቂዎች እየተደረገ ያለው ሰፊ ጥረት አካል ነው። የፕሪቶሪያው ስምምነት በትግራይ የነበረውን ጦርነት በይፋ ቢያቆምም፣ ባልተፈቱ ፖለቲካዊ አለመግባባቶች ምክንያት በቀድሞ አጋሮች መካከል ጥርጣሬና አለመተማመን እንዲሰፍን አድርጓል።አስ