ኢትዮጵያዊዉ የመጀመሪያው የአይን ሐኪም ዶክተር ጳውሎስ አረፉ

በኢትዮጵያ የመጀመሪያው የዓይን ሐኪም እና የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የዓይን ሕክምና ትምህርት ክፍል መስራች የነበሩት ዶክተር ጳውሎስ ቀንኣ በ97 አመታቸው ነሐሴ 2 2018 ህይወታቸው ማለፉን ተወዳጅ ሚድያ ከቤተሰቦቻቸው አረጋግጧል።

ለሃገራቸው በርካታ ቀዳሚ ታሪኮችን ያስመዘገቡት ዶክተር ጳውሎስ ቀንኣ፤ ከሃገር ወጥተው በውጭ ሃገር ለመስራት በርካታ እድሎች የነበሯቸው ቢሆንም፤ “በቂ የሕክምና ዶክተሮች የሉንም” በማለት ሁልጊዜም ሃገራቸውን ጥለው ሳይወጡ በማገልገል ይታወቃሉ። ለቤተሰቦቻቸው ለአንዳንዶች“ጋሼ” ለቀሪዎች ደግሞ (አባባ) ነበሩ።

ስለ ዶክተር ጳውሎስ ቀንኣ ጥቂት ተጨማሪ ማብራሪያ

በቤይሩት አሜሪካ ዩኒቨርሲቲ (ሊባኖስ) ተምረው የመጀመሪያው ኢትዮጵያዊ የዓይን ሐኪም የሆኑት ዶክተር ጳውሎስ ቀና፤ በ1956 ዓ.ም (እ.ኤ.አ በ1964) ወደ ሥራው ገበታ በመቀላቀል በሚኒሊክ ሁለተኛ ሆስፒታል ከእስራኤላዊው የዓይን ሐኪም ከዶክተር ዛጎራ ጋር ሥራ ጀመሩ።

ይህ ወጣትና ንቁ ግለሰብ በኢትዮጵያ የዓይን ሕክምና አገልግሎትን ለማሳደግ ከፊቱ የተጋረጠውን ሙሉ ኃላፊነት ወዲያውኑ ተገነዘበ።

በየቀኑ ጠዋት ጠዋት ቀዶ ጥገና በሚያደርግበት ወቅት፣ ከሰዓት በኋላ ደግሞ በተመላላሽ ሕሙማን ክፍል ውስጥ የሚጠብቁትን በመቶዎች የሚቆጠሩ ታካሚዎችን ማስተናገድ ነበረበት።

በዚያ ወቅት በሰሃራ በታች ባሉ የአፍሪካ ሃገራት (ኢትዮጵያን ጨምሮ) በዓለም አቀፍ መድረኮች ላይ በተደጋጋሚ የሚጠቀሰውን “ለአንድ ሚሊዮን ሕዝብ አንድ የዓይን ሐኪም” የሚለውን አሳሳቢ ጥምርታ ለመቀየር፣ በዓይን ሕክምና ዘርፍ የተጣደፈ የሰው ኃይል ልማት መኖር እንዳለበት በግልጽ ታየው።

በዚህም ምክንያት በ1972 ዓ.ም (እ.ኤ.አ በ1980) የሦስት ዓመት የድህረ-ምረቃ (የስፔሻሊቲ) ፕሮግራም በዓይን ሕክምና ዘርፍ አስጀመረ።

በወቅቱ በሥልጠናውም ሆነ በቀዶ ሕክምና እና በሕክምና አገልግሎቱ ላይ የተሰማሩ ብቸኛው መምህር ዶክተር ጳውሎስ በመሆናቸው፣ የሬዚደንቶች (የሰልጣኝ ሐኪሞች) የቀዶ ጥገና ተግባራዊ ልምድ በቂ እንዳልሆነ ተሰማቸው።

በመሆኑም የሬዚደንሲ ፕሮግራሙ ወደ አራት ዓመት እንዲራዘም ተደረገ።የዓይን ሕክምና ክፍሉ ምንም እንኳን የመምህራን እና የማቴሪያል እጥረት ቢኖርበትም፣ ወጣት የሕክምና ዶክተሮችን ወደ ሬዚደንሲ ፕሮግራሙ መመልመሉን ያለማቋረጥ ቀጠለ። ክፍሉን ለማጠናከርም፣ የማስተማር ብቃትና ፍላጎት ያላቸውን ተከታታይ ተመራቂዎችን መለመለ።

መጽሔቶችን፣ መጽሐፍትን እንዲሁም አንዳንድ መሣሪያዎችን ለማግኘት እንደ ‘ዓለም አቀፍ የዓይን ፋውንዴሽን’ (IEF) ካሉ ዓለም አቀፍ ድርጅቶች ጋር ትብብር ፈጠረ።

በተጨማሪም በዩኤንዲፒ ቶክተን (UNDP TOKTEN – በውጭ ሃገር የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን እውቀታቸውን የሚያስተላልፉበት ፕሮግራም) አማካኝነት በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ምሁራን መጥተው ሬዚደንቶችን እንዲያስተምሩ ይጋብዝ ነበር።

በአባላት መካከል የሳይንሳዊ ክሊኒካዊ ምርምር ልውውጥ መድረክ የፈጠረውን “የኢትዮጵያ የዓይን ሕክምና ማኅበር” ለማቋቋምም ዋናውን ሚና የተጫወቱት ዶክተር ጳውሎስ ነበሩ።

በእርሳቸው የተጀመረው ይህ ክፍል በተጠናከረ መልኩ የቀጠለ ሲሆንእስካሁንም 118 የዓይን ሐኪሞች ተመርቀዋል። እኒህ ታላቅ የኢትዮጵያ ባለውለታ የቀብር ሥነሥርዓታቸው ክብራቸውን በጠበቀ መልኩ የሽኝት ሥነ ሥርዓት እንደሚደረግላቸው ታውቋል።