በግጭትና በአየር ንብረት ለውጥ ሳቢያ የወባ በሽታ ስርጭት በከፍተኛ ሁኔታ አገረሸ

በምስራቅ ሜዲትራኒያንና በአፍሪካ ቀንድ አካባቢዎች በጦርነት፣ በጅምላ መፈናቀል እና ባልተጠበቁ የአየር ንብረት ለውጦች ምክንያት የወባ በሽታ ስርጭት በከፍተኛ ሁኔታ እያገረሸ መሆኑን የዓለም ጤና ድርጅት (WHO) እና ግሎባል ፈንድ (Global Fund) አስታወቁ።

​ ዋና ዋና ማሳያዎች እና አሳሳቢ ቁጥሮች

​ባለፉት ጥቂት ዓመታት በወባ መከላከል ረገድ የተመዘገቡ ስኬቶች አሁን ላይ አደጋ ላይ መውደቃቸው ተገልጿል። ለዚህም እንደ ማሳያ የቀረቡት ነጥቦች፦

​የታማሚዎች ቁጥር መጨመር፦ በ2024 ብቻ በቀጠናው ሰባት የአፍሪካ ሀገራት 11 ሚሊዮን አዳዲስ የወባ ታማሚዎች ተመዝግበዋል።

የሱዳን ቀውስ፦ በሱዳን ባለው ግጭት ሳቢያ የጤና መዋቅሮች በመፈራረሳቸው፣ በ2024 ብቻ 5 ሚሊዮን ሰዎች በወባ ተይዘዋል። ይህም ካለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር የ57% ጭማሪ አሳይቷል።

የገንዘብ እጥረት፦ በሽታውን ለመከላከል የሚያስፈልገው በጀት እና አሁን ባለው የገንዘብ ድጋፍ መካከል ያለው ሰፊ ልዩነት ስራውን ፈታኝ አድርጎታል።

​ለበሽታው ዳግም ማንሰራራት ምክንያቶች

​ግጭትና መፈናቀል፦ ሰዎች ከመኖሪያቸው ሲፈናቀሉ ለአጎበርና ለተለያዩ መከላከያ መንገዶች ያላቸው ተደራሽነት ይቋረጣል።

​የአየር ንብረት ለውጥ፦ የሙቀት መጠን መጨመር እና ያልተጠበቁ የጎርፍ አደጋዎች ለወባ ትንኝ መራቢያ ምቹ ሁኔታን እየፈጠሩ ነው።

​የጤና ስርዓት መዳከም፦ በጦርነት ቀጠናዎች የሚገኙ የሕክምና ተቋማት አገልግሎት ማቋረጣቸውና የመድኃኒት አቅርቦት መስተጓጎል።

​ መፍትሄው ምንድን ነው?

​ምንም እንኳ ግብፅ በቅርቡ ከወባ ነጻ መሆኗን ማረጋገጥ መቻሏ እንደ ትልቅ ተስፋ ቢታይም፣ ቀጣይ ስራዎች ግን የግድ መከናወን እንዳለባቸው ተገልጿል፦

​”ከዚህ ቀደም ያዳንናቸውን የሰዎች ህይወት አሁን መልሰን እያጣን ነው፤ ጉዳዩ የህይወትና ሞት ጉዳይ በመሆኑ አስቸኳይ ርብርብ ያስፈልጋል።”

— አምባሳደር ቢየንስ ጋዋናስ (የግሎባል ፈንድ ቦርድ ምክትል ሰብሳቢ)

​የተቀናጀ መከላከል፦ ክትባትን ከአልጋ አጎበር ስርጭት እና ከቤት ውስጥ ኬሚካል ረጭ ጋር ማቀናጀት።

​የፋይናንስ አቅም፦ መንግስታት የሀገር ውስጥ የጤና በጀትን ማሳደግና ከግል ዘርፍ ጋር መስራት።

​የድንበር ተሻጋሪ ትብብር፦ የወባ ትንኝ ድንበር ስለማታውቅ ሀገራት በጋራ መረጃ መለዋወጥና መከላከል ይኖርባቸዋል።