ከምዝገባ ወደ ውሳኔ፡ የምርጫ ካርድን ወደ ድምፅ የመለወጥ አገራዊ ጥሪ

ግዮን መጽሔት :- በኢትዮጵያ የዴሞክራሲ ግንባታ ጉዞ ውስጥ እጅግ ወሳኝ በሆነ የታሪክ ምዕራፍ ላይ እንገኛለን። በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎች የምርጫ ካርድ መውሰዳቸው ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ያላቸውን ፍላጎትና ቁርጠኝነት ያሳየ ትልቅ እርምጃ ነው። ይሁን እንጂ የምርጫ ካርድ መያዝ በራሱ መዳረሻ ሳይሆን፣ ለታላቁ አገራዊ ውሳኔ የተገኘ ፈቃድ ነው። አሁን የሚቀረውና ከምንም በላይ ዋጋ የሚሰጠው ተግባር፣ በምርጫ ዕለት በአካል ተገኝቶ የፈለጉትን ዕጩ ወይም ፓርቲ በመምረጥ የዜግነት ድርሻን መወጣት ነው።

ይህ ጽሑፍ መራጮች በምርጫ ዕለት በአካል ተገኝተው ድምፅ እንዲሰጡ፣ በሂደቱ ውስጥ ከፍተኛ ዲሲፕሊን እንዲያሳዩ፣ ውጤትን በዴሞክራሲያዊ ጨዋነት የመቀበልን አስፈላጊነት እና የወጣቶችን ቁልፍ ሚና ይተነትናል።

1. በምርጫ ዕለት በአካል ተገኝቶ ድምፅ መስጠት፡ ለምን?

ብዙውን ጊዜ መራጮች የምርጫ ካርድ ከወሰዱ በኋላ፣ በምርጫ ዕለት ድምፅ ለመስጠት ወደ ምርጫ ጣቢያ ከመሄድ የሚታቀቡባቸው አጋጣሚዎች ይታያሉ። ይህ ዝንባሌ “ድምፄ ምን ይለውጣል?” ከሚል የተሳሳተ ብዥታ ወይም “ሌላው ይምረጥ” ከሚል ግዴለሽነት ሊመነጭ ይችላል። ሆኖም ግን፣ በምርጫ ዕለት በአካል ተገኝቶ ድምፅ መስጠት የሚከተሉት መሠረታዊ ፋይዳዎች አሉት፦

ሀ. የሉዓላዊነት ቀጥተኛ ተሳትፎ፦

ዴሞክራሲ የሕዝብ በሕዝብ ለሕዝብ የሚመራ ሥርዓት ነው። ይህ ሥርዓት ትርጉም የሚኖረው ደግሞ ሕዝቡ በቀጥታ በምርጫ ሳጥኑ በኩል ትዕዛዙን ሲያስተላልፍ ነው። በአካል ተገኝቶ ድምፅ መስጠት፣ የአገርን መሪዎች ለመሰየም ያለንን ሥልጣን በተግባር የምናረጋግጥበት ታላቅ ክንውን ነው።

ለ. የእያንዳንዱ ድምፅ ወሳኝነት፦

በምርጫ ታሪክ ውስጥ በአንድና በሁለት ድምፅ ልዩነት የታላላቅ አገራት ዕጣ ፈንታ የተቀየረባቸው አጋጣሚዎች በርካታ ናቸው። የእርስዎ ድምፅ ለአገር የሚበጅ ፖሊሲ እንዲመረጥ ወይም ደካማ አሠራር እንዲቀየር የሚያደርግ ወሳኝ ሚዛን ሊሆን ይችላል። በመሆኑም፣ የእኔ ድምፅ ዋጋ የለውም ብሎ ማሰብ፣ የራስን መብት በገዛ እጅ አሳልፎ መስጠት ነው።

ሐ. ለዴሞክራሲያዊ ተቋማት ጥንካሬ፦

መራጩ ሕዝብ በብዛት በምርጫ ዕለት ሲገኝ፣ የምርጫው ሂደት ቅቡልነት (Legitimacy) ይጨምራል። ከፍተኛ የመራጭ ቁጥር መመዝገብ፣ የተመረጠው አካል በሕዝብ ዘንድ ያለውን አመኔታ ስለሚያሳድግ፣ መንግሥት በልበ ሙሉነት እንዲሠራና ተጠያቂነት እንዲሰፍን ይረዳል።

2. የሥነ–ምግባር እና የዲሲፕሊን አስፈላጊነት

በምርጫ ዕለት የሚታይ ሥነ-ምግባር የምርጫውን ተዓማኒነትና ሰላማዊነት ይወስናል። በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች በአንድ ቀን ድምፅ ለመስጠት ወደ ጣቢያዎች በሚተሙበት ወቅት፣ ከፍተኛ ትዕግሥትና ሥርዓት ይጠበቃል።

ትዕግሥትና መከባበር፦

በምርጫ ጣቢያዎች ረጅም ሰልፎች ሊኖሩ ይችላሉ። በዚህ ወቅት መራጮች በሰከነ መንፈስ ተራቸውን መጠበቅ፣ ለአረጋውያን፣ ለነፍሰ ጡር እናቶችና አካል ጉዳተኞች ቅድሚያ መስጠት አለባቸው። ይህ ዓይነቱ ባህል ከፖለቲካዊ ውሳኔያችን ባሻገር ማኅበራዊ ጨዋነታችንን የሚመሰክር ነው።

የምርጫ ሕግን ማክበር፦

በምርጫ ጣቢያዎች አካባቢ የሚደረጉ የተከለከሉ ተግባራትን (ለምሳሌ፦ ቅስቀሳ ማድረግ፣ ግጭት ቀስቃሽ ንግግሮችን መሰንዘር፣ የሌላውን ምርጫ ለማወክ መሞከር) በፍጹም መራቅ ይገባል። ምርጫ ጣቢያዎች የሰላም እና የዴሞክራሲ ቤተ-መቅደሶች ተደርገው ሊወሰዱ ይገባል። ዜጎች የምርጫ አስፈፃሚዎች የሚሰጡትን መመሪያ በአግባቡ በመከተል ለሂደቱ ስኬታማነት የበኩላቸውን ማበርከት ይኖርባቸዋል።

ከስሜታዊነት መራቅ፦

በምርጫ ዕለት የተለያዩ ወሬዎች ወይም ግጭት ቀስቃሽ መረጃዎች ሊናፈሱ ይችላሉ። ንቁ መራጭ ማንኛውንም መረጃ ከሕጋዊ ምንጮች (ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ) ብቻ ማረጋገጥና ለማናቸውም ዓይነት ትንኮሳዎች በሥርዓት ምላሽ መስጠት አለበት።

ይህ ጽሑፍ የተዘጋጀው በወጣቶች እና ባህል ልማት ፋውንዴሽን (Youth and Cultural Development Foun dation – YCDF) ከአውሮፓ የምርጫ ድጋፍ ማዕከል (ECES)  ጋር በመተባበር ነው።

የወጣቶች እና ባህል ልማት ፋውንዴሽን በኢትዮጵያ ውስጥ የወጣቶችን ሁለንተናዊ አቅም በመገንባት፣ ባህላዊ እሴቶችን በማሳደግ፣ የሰላም ግንባታ ሥራዎችን በማስፋፋት እና የወጣቶችን ንቁ ዴሞክራሲያዊ ተሳትፎ በማጎልበት ላይ በትኩረት የሚሠራ ገለልተኛ የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅት ነው።

ድርጅቱ ወጣቶች በሀገር ግንባታ ሒደት ውስጥ ገንቢ ሚና እንዲጫወቱ ግንዛቤ በመፍጠርና አቅማቸውን በማጎልበት የላቀ አስተዋጽዖ በማድረግ ላይ ይገኛል።

ግዮን መጽሔት ቅጽ 8 ቁጥር 234 2018 ዓ.ም