ግዮን መጽሔት :- በኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ጉዞ ውስጥ ምርጫዎች የሥልጣን ሽግግር ማድረጊያ መሣሪያዎች ብቻ ሳይሆኑ፣ የዜጎች የጋራ ዕጣ ፈንታ የሚወሰንባቸው፣ ብሔራዊ መግባባት የሚፈለግላቸውና የዲሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ ማገጃዎች ናቸው። በመጪው የ7ኛው አገራዊና ክልላዊ ምርጫ ዋዜማ ላይ በቆምንበት በዚህ ወቅት፣ እንደ ወጣቶችና ባህል ልማት ፋውንዴሽን (YCDF)፣ ይህ አጋጣሚ ለአገራችን ሰላም፣ ሉዓላዊነትና ዘላቂ ልማት ያለውን ፋይዳ በጥልቀት መገንዘብ ይኖርብናል።
ዲሞክራሲ በባሕርዩ ተሳትፎን የሚጠይቅ ሥርዓት ነው። በቤተ-ሙከራ ውስጥ እንደሚቀመም ኬሚካል ወይም ከላይ ወደ ታች እንደሚወርድ ስጦታ ሳይሆን፣ በዜጎች ንቁ ተሳትፎ፣ በውይይትና በምርጫ የሚታነጽ ሕያው ሂደት ነው። ይሁን እንጂ፣ በኢትዮጵያ ነባራዊ ሁኔታ ምርጫን እንደ አንድ የዲሞክራሲያዊ ሥርዓት መገለጫ መቀበል ብቻውን በቂ አይደለም። እምነትን ወደ ተግባር፣ ምኞትን ወደ ኃላፊነት የመቀየር ጊዜው አሁን ነው።
1. የዲሞክራሲ ትርጉም፡ ከንድፈ-ሐሳብ ወደ ድምፅ መስጫ ሳጥን ብዙውን ጊዜ ስለ ዲሞክራሲ ስናወራ ስለ መብቶች እናገራለን። መናገር፣ መጻፍ፣ መሰብሰብና መደራጀት መሠረታዊ መብቶች ናቸው። ሆኖም እነዚህ መብቶች ትርጉም የሚኖራቸው በምርጫ ሂደት ውስጥ ተቀናጅተው ሲገኙ ነው። ምርጫ ማለት የዜጎች የፖለቲካ ሥልጣን ባለቤትነት የሚረጋገጥበት ብቸኛው ሰላማዊ መንገድ ነው።
የ7ኛው አገራዊ ምርጫ ልዩ የሚያደርገው ኢትዮጵያ ካለችበት ውስብስብ ወቅታዊ ሁኔታ ጋር የተያያዘ መሆኑ ነው። አገራዊ ሰላምን ለማረጋገጥና የሕዝብ ውክልና ያለው መንግሥት ለመመሥረት የዜጎች ተሳትፎ ወሳኝ ነው። እዚህ ላይ ልብ ሊባል የሚገባው ነጥብ፣ በምርጫ ማመን ብቻ ለውጥ አያመጣም። ለውጥ የሚመጣው የምርጫ ካርድ ሲወሰድና በዕለቱ ድምፅ ሲሰጥ ብቻ ነው። በዴሞክራሲ ሥርዓት ውስጥ “ዝምተኛው አብዛኛው ሕዝብ” (Silent Majority) ውጤቱን የመወሰን አቅም ቢኖረውም፣ ካልተሳተፈ ግን ዕድሉን አሳልፎ ለጥቂቶች ይሰጣል።
2. የወጣቱ ሚና፡ የነገው ተስፋ ወይስ የዛሬው ባለቤት? ኢትዮጵያ የወጣቶች አገር ናት። ከ70 በመቶ በላይ የሚሆነው የሕዝብ ቁጥር ዕድሜው ከ30 ዓመት በታች ነው። ይህ ሥነ-ሕዝባዊ እውነታ (Demographic reality) የሚያሳየው፣ የወጣቱ ድምፅ የአገሪቱን የፖለቲካ አቅጣጫ የመቀየር ግዙፍ ኃይል እንዳለው ነው።
ይሁን እንጂ፣ በብዙ የዓለማችን ክፍሎች እንደሚታየው፣ ወጣቶች በፖለቲካዊ ሂደቶች ላይ ያላቸው ተሳትፎ ዝቅተኛ የመሆን ዝንባሌ ይታይበታል። ይህ የሚመነጨው “የእኔ ድምፅ ምን ይለውጣል?” ከሚል ተስፋ መቁረጥ ወይም በፖለቲካ ልሂቃን ላይ ካለ አለመተማመን ሊሆን ይችላል። ነገር ግን፣ ወጣቱ በትክክል ሊገነዘበው የሚገባው ሀቅ፣ ባልተሳተፈ ቁጥር ስለ እሱ የሚወስኑት ሌሎች መሆናቸውን ነው።
የወጣቶችና ባህል ልማት ፋውንዴሽን (YCDF) እንደሚያምነው፣ ወጣቱ በምርጫ መሳተፍ ያለበት መብቱ ስለሆነ ብቻ አይደለም፤ ይልቁንም የአገሪቱ ሰላምና መረጋጋት ቀጥተኛ ተጠቃሚ እሱ ስለሆነ ጭምር ነው። ጦርነት፣ አለመረጋጋትና የኢኮኖሚ ቀውስ መጀመሪያ የሚጎዱት ወጣቱን ነው። ስለዚህ፣ ሰላማዊ የሥልጣን ሽግግር እንዲኖርና የዴሞክራሲ ተቋማት እንዲጠነክሩ ወጣቱ በምርጫ ሂደት ውስጥ ግንባር ቀደም ተዋናይ መሆን አለበት።
3. የምዝገባ ሂደት፡ የዲሞክራሲያዊ ተሳትፎ መግቢያ በር የምርጫ ተሳትፎ የሚጀምረው በምርጫ ዕለት ሳይሆን በመራጮች ምዝገባ ወቅት ነው። የመራጮች ምዝገባ ካርድ የዜግነት ክብር መገለጫና የአገር ባለቤትነት ማረጋገጫ ሰነድ ነው።
ብዙ ዜጎች በምርጫ ዕለት ድምፅ ለመስጠት ቢመኙም፣ አስቀድመው የመራጭነት ካርድ ባለመውሰዳቸው ዕድሉ ሲያመልጣቸው ይታያል። ይህ “ተግባራዊ ዜግነት” (Practical Citizenship) የሚጠይቀው ዝግጁነትን ነው።
መመዝገብ ማለት፡ 1. በአገሪቱ የወደፊት አቅጣጫ ላይ ድምፅ የመስጠት መብትን ማረጋገጥ ፤
2. በተመረጡት ተወካዮች ላይ የሞራል የበላይነትንና የቁጥጥር ስልጣንን ማግኘ ት፤
3. ለሰላማዊ ፖለቲካዊ ሽግግር እውቅና መስጠት ማለት ነው።የምዝገባ ወቅት ሲመጣ እያንዳንዱ ዜጋ ራሱ ከመመዝገብ ባለፈ፣ ቤተሰቦቹን፣ ጓደኞቹንና የአካባቢውን ማኅበረሰብ የማንቃት ኃላፊነት አለበት። በተለይም ወጣቶች ማኅበራዊ ሚዲያዎችንና የቴክኖሎጂ አማራጮችን በመጠቀም ስለ ምዝገባው አስፈላጊነት መረጃን ማሰራጨት ይኖርባቸ ዋል።
4. ምርጫ ለሰላም ግ ንባታለኢትዮጵያ ሰላም ምርጫ አማራጭ የሌለው መንገድ ነው። በጠመንጃ ኃይል ወይም በግርግር የሚመጣ ለውጥ ዘላቂ ሰላምን አያመጣም። ይልቁንም አዲስ ቂምና ቁርሾን ይወልዳል። ምርጫ ግን የሐሳብ ግጭቶችን በወረቀትና በድምፅ የመፍቻ መድረክ ነው።ዜጎች በምርጫ ሲሳተፉ፣ የፖለቲካ ልዩነቶቻቸውን በሕጋዊና በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት መስማማታቸውን እያሳዩ ነው። ይህ ደግሞ ለባህላዊ ዕድገታችንም ወሳኝ ነው።
“የውይይትና የድርድር ባህል” በዴሞክራሲያዊ ተሳትፎ ውስጥ ይጎለምሳል። YCDF እንደሚያምነው፣ ባህላዊ እሴቶቻችንን ከዘመናዊ ዲሞክራሲያዊ መርሆዎች ጋር በማቀናጀት፣ ምርጫን እንደ ትልቅ አገራዊ የሰላም ፌስቲቫል ማየት ይገባ ናል።
5. ካለመሳተፍ የሚመጣ አ ደጋ “ፖለቲካ አይመለከተኝም” የሚል አቋም መያዝ ራሱ የፖለቲካ ምርጫ ነው። ይህ ምርጫ ግን አደገኛ ነው። ዜጎች በምርጫ ካልተሳተፉ፣ ሥልጣን ያላቸው አካላት ተጠያቂነት እንዲሰማቸው የሚያደርግ ኃይል ይጠ ፋል።በተጨማሪም፣ ዝቅተኛ የመራጮች ተሳትፎ ባለበት ምርጫ የሚመረጥ መንግሥት ጠንካራ የሕዝብ ቅቡልነት (Legitimacy) ላይኖረው ይችላል። ይህ ደግሞ ለመረጋጋትና ለልማት እንቅፋት ይሆናል። ስለዚህ፣ የምርጫ ተሳትፎ የግል መብት ብቻ ሳይሆን፣ ለአገር ህልውና ሲባል የሚከፈል የዜግነት ግብር ነው።
6. ጥሪ ለወጣቱና ለመላው የኢትዮጵያ ሕዝብየመጪው 7ኛው አገራዊ ምርጫ ስኬታማ እንዲሆን የወጣቶችና ባህል ልማት ፋውንዴሽን (YCDF) የሚከተሉትን ጥሪዎች ያቀርባ ል፡-
· ለወጣቶች፡ እናንተ የአገሪቱ ጉልበትና አእምሮ ናችሁ። በምርጫ ሂደት ውስጥ ተሳታፊ ስትሆኑ ስለ ወደፊት ዕጣ ፈንታችሁ እየወሰናችሁ መሆኑን እወቁ። የምዝገባ ካርድ ውሰዱ፤ ሌሎችንም አነሳሱ። በምርጫ ወቅትም ከጥልና ከሁከት በመራቅ፣ በሐሳብ የበላይነት ብቻ ተከ ራከሩ።
· ለወላጆችና ለማኅበረሰብ መሪዎች፡ ልጆቻችሁና የአካባቢያችሁ ነዋሪዎች የምርጫ ካርድ እንዲወስዱና በንቃት እንዲሳተፉ መምከርና ማበረታታት ታሪካዊ ኃላፊነታች ሁ ነው።
· ለሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶች፡ የዜጎችን ንቃተ-ሕሊና ለማሳደግና ገለልተኛ የሆነ የምርጫ ትምህርት ለመስጠት የምታደርጉትን ጥረት አጠናክሩ ።
ማጠቃለያዲሞክራሲ ረጅም ጉዞ ነው። በሂደቱ ውስጥ ስህተቶች ሊኖሩ ይችላሉ፣ ተግዳሮቶችም ሊያጋጥሙ ይችላሉ። ነገር ግን እነዚህን ችግሮች ለመፍታት መፍትሔው ከሂደቱ መሸሽ ሳይሆን፣ በሂደቱ ውስጥ በንቃት በመሳተፍ ማስተካ ከል ነው።የ7ኛው አገራዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ወደ ተሻለ የዴሞክራሲ ምዕራፍ የምትሸጋገርበት ድልድይ እንዲሆን ሁላችንም የድርሻችንን እንወጣ። እምነታችንን ወደ ተግባር እንለውጥ። የምርጫ ካርድ መውሰድ ዛሬ የምናደርገው ተግባር ቢሆንም፣ ውጤቱ ግን ለትውልድ የሚተርፍ ሰላምና ብልጽ ግና ነው።
ኢትዮጵያ በልጆቿ ጥረትና ተሳትፎ ታፍራና ተከብራ ለዘላለም ትኑር!
ይህ ጽሑፍ የተዘጋጀው በወጣቶች እና ባህል ልማት ፋውንዴሽን (Youth and Cultural Development Foundation – YCDF) ከአውሮፓ የምርጫ ድጋ ማዕከል (ECES) ጋር በመተባበር ነው። የወጣቶች እና ባህል ልማት ፋውንዴሽን በኢትዮጵያ ውስጥ የወጣቶችን ሁለንተናዊ አቅም በመገንባት፣ ባህላዊ እሴቶችን በማሳደግ፣ የሰላም ግንባታ ሥራዎችን በማስፋፋት እና የወጣቶችን ንቁ ዴሞክራሲያዊ ተሳትፎ በማጎልበት ላይ በትኩረት የሚሠራ ገለልተኛ የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅት ነው። ድርጅቱ ወጣቶች በሀገር ግንባታ ሒደት ውስጥ ገንቢ ሚና እንዲጫወቱ ግንዛቤ በመፍጠርና አቅማቸውን በማጎልበት የላቀ አስተዋጽዖ በማድረግ ላይ ይገኛል።
ግዮን መጽሔት ቅጽ 8 ቁጥር 232 ሚያዝያ 2018 ዓ.ም