በዳካር ሰማይ ስር ዛሬ ጨረቃ አልወጣችም፤ ይልቁንም በሚሊዮን የሚቆጠሩ የሴኔጋላውያን ልቦች እንደ ፀሐይ በደስታ በርተዋል። የ2025ቱ የአፍሪካ ዋንጫ ፍፃሜ ፊሽካ ሲነፋ፣ አየሩ በአንድ ጊዜ በጩኸት፣ በሳቅ እና በሚያቃጥል የእንባ ዘለላዎች ተሞላ። ይህ እንባ ግን የሽንፈት አይደለም፤ ይህ እንባ ለዓመታት የታመቀ፣ በናፍቆት የቆየ እና በመጨረሻም የኩራት መለከትን የነፋ የእውነተኛ ጀግኖች ስቅስቅታ ነው።
የባምባሊው ታዳጊ እና የቆሰለው ትውስታ
በሜዳው መሃል ሳዲዮ ማኔ ተንበርክኮ ሳሩን ሲስም፣ ካሜራዎች የእሱን ፊት ለማሳየት ይሽቀዳደማሉ። በዚያች ቅጽበት ማኔ እያየ ያለው የሞሮኮውን ስታዲየም አልነበረም። እያየ ያለው ከ30 ዓመታት በፊት በባምባሊ መንደር ውስጥ በጭቃማ ሜዳ ላይ በባዶ እግሩ ኳስ ሲያሳድድ የነበረውን ያንን ምስኪን ታዳጊ ነበር።
ማኔ ለዚህች ቀን ሲል ብዙ ከፍሏል። አባቱን በህፃንነቱ ሲያጣ ለቤተሰቡና ለአገሩ ኩራት ለመሆን የገባውን ቃል ኪዳን ዛሬ በ34 ዓመቱ ዳግም አድሶታል። ያኔ አባቱ በህመም ሲሰቃዩ በቂ የህክምና እርዳታ ባለማግኘታቸው ሲያልፉ፣ ማኔ ለአገሩ ሆስፒታልና ትምህርት ቤት ለመገንባት ቃል ገብቶ ነበር። ዛሬ ያ ሁሉ ትግል በፊቱ ላይ ይነበባል።
በፍፃሜው ጨዋታ ወቅት ቡድኑ ላይ የተቃጣውን አጠራጣሪ የፍፁም ቅጣት ምት ተከትሎ፣ ተጫዋቾቹ በቁጭት ሜዳውን ጥለው ሲወጡ፣ ማኔ ብቻውን ወደ ሰማይ አሻቅቦ ሲመለከት የታየው ምስል በብዙዎች ዘንድ አስለቃሽ ነበር። “ለአገራችን ስንል መታገስ አለብን” ብሎ ጓደኞቹን ሲያረጋጋ፣ በልቡ ውስጥ የነበረው የአባቱ ትዝታና የቆሰለው የአገሩ ህዝብ ናፍቆት ነበር።
የዳካር እናቶች እና የባህር ማዶ ናፍቆት
በዳካር ጎዳናዎች ላይ የሚታየው ትዕይንት ለሰው ልጅ ልብ የሚነካ ነው። በፕላስ ደ ላ ናሲዮን አደባባይ ላይ አንዲት አረጋዊት እናት የልጃቸውን ፎቶ ይዘው ሲያለቅሱ ይታያሉ። ልጃቸው የዛሬውን ድል ሳያይ ባለፈው ዓመት በሜዲትራኒያን ባህር ላይ ተስፋ ፍለጋ ሲጓዝ ሕይወቱ ያለፈ ቢሆንም፣ እርሳቸው ግን “ልጄ ዛሬ በሰማይ ሆኖ ደስ ይለዋል፤ ሴኔጋል አሸንፋለች!” እያሉ በደስታ ይጮኻሉ። ይህ ድል ለሕያዋኑ ብቻ ሳይሆን፣ ተስፋ ቆርጠው ለተሰደዱትና የአገራቸውን ክብር ናፍቀው ለሞቱትም ጭምር ነው።
በፓርሴል አሳይኒስ (Parcelles Assainies) ሰፈር፣ ወጣቶች ትከሻ ለትከሻ ተያይዘው የአገሪቱን መዝሙር ይዘምራሉ። በዚያ ሰፈር ውስጥ ድህነት አለ፣ ችግር አለ፣ ሥራ አጥነት አለ። ነገር ግን ዛሬ ለሊት ያ ሁሉ ተረስቷል። ዛሬ ለሊት ሁሉም ንጉሥ ነው፤ ዛሬ ለሊት ሁሉም ባለጸጋ ነው። ምክንያቱም አረንጓዴ፣ ቢጫ እና ቀይ ቀለም ያላት ሰንደቅ ዓላማ በአፍሪካ አናት ላይ ከፍ ብላ ተውለበለባለች።
“አንበሶቹ” የቴራንጋን ስም በወርቅ ቀለም ጽፈውታል።
ልብ አንጠልጣዩ ሰዓት፡ የክብር ውሳኔ
የጨዋታው 89ኛው ደቂቃ ላይ ስታዲየሙ በድንጋጤ ተዋጠ። በሴኔጋል ላይ የተሰጠው አጠራጣሪ የፍፁም ቅጣት ምት የአገሪቱን ክብር የነካ መሰለ። ተጫዋቾቹ ሜዳውን ለቆ የመውጣት ተቃውሞ ሲያሰሙ ዳካር በዝምታ ተዋጠች።
“እንደገና ልንሸነፍ ነው?” የሚል ስጋት በእያንዳንዱ ቤት ሰፈነ። ነገር ግን ያ የ17 ደቂቃ የዝምታ ስቃይ በኤድዋርድ ሜንዲ ድንቅ ብቃት ተሰበረ። ሜንዲ የሞሮኮውን ኳስ ሲያድን፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች በቤታቸው ወድቀው ፈጣሪያቸውን አመሰገኑ። ያች ቅጽበት ሞትን ድል የማድረግ ያህል ነበረች።
ፓፔ ጉዬ በጭማሪ ሰዓት ያስቆጠራት ግብ የመረቡን ማረፊያ ስታገኝ፣ በዳካር የነበረው ጩኸት ምድርን ያናወጠ ይመስል ነበር። ያች ግብ ተራ ኳስ አይደለችም፤ ያች ግብ የብዙ ዓመታት ጥረት፣ የመከራ እና የታላቅ ህልም ፍሬ ናት።
የጀግኖች አቀባበል እና የነገው ተስፋ
ሰኞ ጥር 11 ቀን፣ ሴኔጋል አትተኛም፤ አትሰራም፤ ትጨፍራለች። ፕሬዝዳንት ባሲሩ ዲዮማዬ ፋዬ የዛሬውን ቀን ብሔራዊ የዕረፍት ቀን አድርገውታል። ከብሌዝ ዲያኝ አውሮፕላን ማረፊያ እስከ ፕሬዝዳንት ቤተመንግስት ያለው መንገድ በሚሊዮኖች ይሸፈናል።
አንድ የ9 ዓመት ታዳጊ በአባቱ ትከሻ ላይ ሆኖ “ማኔን ማየት እፈልጋለሁ” ይላል። አባትየው በደስታ እንባ አይኖቻቸው እየረጠቡ “ልጄ፣ ዛሬ ያየኸው ማኔን ብቻ አይደለም፤ ዛሬ ያየኸው የሴኔጋልን ትንሳኤ ነው” ብለው ይመልሱለታል።
ይህ ታዳጊ ነገ ሲያድግ፣ በድህነት ውስጥ ሆኖም ትልቅ ደረጃ መድረስ እንደሚቻል የሚያስተምረው ታሪክ ዛሬ በዓይኑ ፊት ተፅፏል።
ሌሊቱ እየገፋ ሲሄድም የዳካር ጩኸት አይቀዘቅዝም። ከባህር ዳርቻው የሚነፍሰው አየር የድል ሽታ አለው። በየቤቱ የተቀቀለው ምግብ፣ በየመንገዱ የሚጨፈረው ጭፈራ ሁሉ አንድ ነገር ይናገራል፦ “ሴኔጋል አንበሳ ናት፣ አንበሳ ደግሞ አይደክምም!”
ዛሬ ሴኔጋላውያን ሲተኙ በኩራት ነው። ነገ ሲነቁ ደግሞ አዲስ ተስፋ ይዘው ነው። ይህ ድል ከኳስ ጨዋታ በላይ፣ የአንድ ህዝብ የነፍስ ትንሳኤ ነው። የቴራንጋ አንበሶች አፍሪካን ዳግም ገዝተዋል፤ የህዝባቸውን እንባም በደስታ አብሰዋል።
ሳዲዮ ማኔ ሜዳውን ለቆ ሲወጣ፣ ምናልባት ይህ የመጨረሻው የአፍሪካ ዋንጫው እንደሆነ እያሰበ ይሆናል። ነገር ግን እርሱ ትቶት የሚሄደው ዋንጫውን ብቻ አይደለም፤ እርሱ ትቶት የሚሄደው “በፅናት ከቆሙ የማይደረስበት ግብ የለም” የሚለውን ታላቅ የህይወት ትምህርት ነው።