በጠፈር ምርምር ታሪክ ታይቶ የማይታወቅ የ”ወይራ” ቅርጽ ያለው የሱፐር ኖቫ ፍንዳታ ምስጢር ተገለጸ

በጠፈር ጥናት ዓለም ውስጥ እጅግ አስደሳች የሆነ አዲስ ምዕራፍ ተከፍቷል። እ.ኤ.አ በኤፕሪል 2024 ሳይንቲስቶች ከመሬት 22 ሚሊዮን የብርሃን ዓመታት ርቃ በምትገኝ ጋላክሲ ውስጥ SN 2024ggi የተሰኘች ግዙፍ ኮከብ ስትፈነዳ በከፍተኛ ጥራት ለመመልከት ችለዋል።

ይህች ኮከብ ከመሞቷ በፊት ከፀሐያችን በ15 እጥፍ የምትበልጥ ቀይ ግዙፍ ኮከብ (Red Supergiant) የነበረች ሲሆን ፍንዳታው በተከሰተ በ26 ሰዓታት ውስጥ በቺሊ በሚገኘው ግዙፍ ቴሌስኮፕ አማካኝነት ክስተቱን በዝርዝር መቅረጽ ተችሏል።

ይህ ግኝት እጅግ ልዩ የሚያደርገው እስካሁን ድረስ የከዋክብት ፍንዳታ ወይም ሱፐርኖቫ እንደ ኳስ ክብ ቅርጽ ይኖረዋል ተብሎ ይታመን የነበረውን የቆየ ሳይንሳዊ ግምት ውድቅ ማድረጉ ነው።

ይልቁንም ፍንዳታው ልክ እንደ “ወይራ” ፍሬ ረዘም ያለ ቅርጽ ያለውና ቁሳቁሶችን ወደ ተወሰኑ አቅጣጫዎች በከፍተኛ ኃይል የሚረጭ መሆኑ ተረጋግጧል።

ተመራማሪዎች ይህንን ምስጢር ሊደርሱበት የቻሉት የብርሃን ሞገድ ስርጭትን በሚለካው ልዩ ቴክኒክ ሲሆን ይህም የከዋክብት አሟሟት እኛ ከምናስበው በላይ እጅግ የተወሳሰበና ትርምስ የበዛበት መሆኑን ያሳያል።

ይህ ክስተት ሳይንቲስቶች የከዋክብትን የመጨረሻ የሕይወት ዘመን ጉዞ በአዲስ መነጽር እንዲመለከቱ አስገዳጅ ሁኔታን ፈጥሯል። ፍንዳታው ገና ሳይበታተንና በሌሎች የጠፈር አቧራዎች ሳይሸፈን በፍጥነት መታየቱ የከዋክብትን ተፈጥሮአዊ አወቃቀር በንጹህ ሁኔታ ለመረዳት ትልቅ ዕድል ሰጥቷል።

ይህ ታሪካዊ ግኝት ወደፊት ስለሚፈጠሩ አዳዲስ ከዋክብትና ጋላክሲዎች ያለንን እውቀት በእጅጉ እንደሚያሳድገው ይጠበቃል።