በላቲን አሜሪካ የኔሜሲዮ ኦሴጌራ ሰርቫንቴስ (ኤል ሜንቾ) ስም ሲነሳ ብዙ ሰዉ በፍርሃት ይንቀጠቀጣል። የዚህ ወንጀለኛ እፅ አዘዋዋሪ ቡድን (ካርቴል) መሪ ስም ሲነሳ ሰው መፍራቱ አያስገረምም። በዚህ ስም ጀርባ ሺዎች ተገድለዋል። ሺዎች ንብረታቸው ተዘርፎ ደማቸው ሜዳ ላይ ፈሷል።
የ”ጃሊስኮ አዲስ ትውልድ ካርቴል” (CJNG) መስራችና መሪ የነበረው ይህ ግለሰብ፣ ለዓመታት የሜክሲኮን መንግሥትና የዓለም አቀፍ የጸጥታ ኃይሎችን ሲፈታተን ቆይቷል።
ሆኖም፣ እያንዳንዱ የግፍ ግዛት ማብቂያ እንዳለው ሁሉ፣ የኤል ሜንቾም የክፋት ዘመን በታፓልፓ ጫካዎች ውስጥ ባልተጠበቀ ጥይት አብቅቷል።
የዘመቻው መነሻ የሆነው ከአራት ቀን በፊት የሜክሲኮ መከላከያ ሚኒስትር ጄነራል ሪካርዶ ትሬቪላ ትሬህ የተቀበሉት ጥብቅ ሚስጥራዊ መረጃ ነበር።
መረጃው የመጣው ከካርቴሉ የውስጥ መዋቅር ሲሆን፣ የሜንቾን መደበቂያ በትክክል ያመላከተ ነበር።
ለዓመታት በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር ወጥቶበት ያልተገኘው ይህ መረጃ፣ በመጨረሻም የአንዱ ታማኝ አጋሩ የቅርብ ጓደኛ በሆነች ሴት በኩል ለጸጥታ ኃይሎች ደረሰ።
ይህ የውስጥ ወሳኝ መረጃ ፣ ሜንቾ ገንብቶት የነበረውን የማይደፈር የጥበቃ ግንብ በአንድ ጀምበር እንዲናድ አደረገው።
የካቲት 14 ቀን፣ መረጃ ሰጪዋ ሴት በታፓልፓ ዳርቻ ከሚገኘው የጎጆዎች መንደር መውጣቷን ተከትሎ፣ የሜክሲኮ ልዩ ኃይሎች የክተት አዋጅ አወጁ።
የአየር ኃይል፣ የብሔራዊ ጥበቃ እና የፈጣን ደህንነት ቡድኖች በከፍተኛ ጥንቃቄ ወደ ስፍራው አመሩ። እያንዳንዱ ወታደር የያዘው ተልዕኮ ግልጽ ነበር፦ “ኤል ሜንቾን በቁጥጥር ስር ማዋል ወይም መደምሰስ”።
ይህ ክስተት ለሜክሲኮ መንግሥት የክብር ጉዳይ፣ ለአሜሪካ ደግሞ የብሔራዊ ደህንነት ስጋት መወገድ ነበር።
ፕሬዝዳንት ክላውዲያ ሼይንባም እንደገለጹት፣ ይህ ዘመቻ የአሜሪካን የቴክኖሎጂ ድጋፍ ያካተተ ቢሆንም፣ በምድር ላይ የተዋጉት ግን የሜክሲኮ ጀግኖች ነበሩ።
አሜሪካ የሳተላይት ምስሎችንና የድምፅ ክትትል መረጃዎችን በማጋራት ረገድ ትልቅ ሚና ተጫውታለች። ይህ በሁለቱ አገራት መካከል የተፈጠረው የተቀናጀ የደህንነት ትብብር፣ የዕፅ ካርቴሎች በቴክኖሎጂም ቢሆን ሊሸነፉ እንደሚችሉ ያሳየ ትልቅ ማሳያ ሆኖ ተዘግቧል።
የዘመቻው ስልት “የድምፅ አልባነት” መርህን የተከተለ ነበር። የሜክሲኮ አየር ኃይል ሄሊኮፕተሮች ወደ ጃሊስኮ ግዛት የአየር ክልል ሳይገቡ በሩቅ ሆነው ይከታተሉ ነበር።
ዓላማው በካርቴሉ ዘንድ ምንም ዓይነት ጥርጣሬ እንዳይፈጠር ማድረግ ነበር። የምድር ጦር ክፍሎች ደግሞ በጫካው ውስጥ በእግር በመጓዝ መደበቂያውን መንደር ከበቡ። በዙሪያው ያለው ፀጥታ ግን ብዙም ሳይቆይ በከባድ የጥይት ድምፅ ተተካ።
የመጀመሪያው ተኩስ የተጀመረው የጸጥታ ኃይሎች ወደ መንደሩ መግቢያ ሲቃረቡ ነበር። የኤል ሜንቾ ታማኝ ዘቦች፣ የጦር ሰራዊት መምጣቱን ሲያውቁ በከባድ መሣሪያዎች ተኩስ ከፈቱ። በቦታው ላይ ለደቂቃዎች የቆየው ፍልሚያ እጅግ አስፈሪ ነበር። በዚህ የመጀመሪያ ዙር ግጭት ስምንት የካርቴሉ አባላት ሲገደሉ፣ ሁለት የሜክሲኮ ወታደሮችም ከፍተኛ ጉዳት ደረሰባቸው። ሆኖም፣ ወታደሮቹ ወደ ኋላ ሳይሉ ወደፊት መገስገሳቸውን ቀጠሉ።
ግራ መጋባቱንና የተኩስ ልውውጡን ተጠቅሞ ኤል ሜንቾ ከጥቂት የግል ጠባቂዎቹ ጋር ጥቅጥቅ ባለው የጫካ ክፍል ሸሸ። የሜክሲኮ ልዩ ኃይሎች ግን እጅ አልሰጡም። በጫካው ውስጥ የተደረገው አደን ለሰዓታት የቀጠለ ሲሆን፣ እያንዳንዱ ዛፍና ቁጥቋጦ የሞት ጥላ ያጠላባቸው ይመስሉ ነበር። ሜንቾ፣ ከዚህ ቀደም ካመለጣቸው በርካታ አደጋዎች በተለየ፣ በዚህኛው ግን ምንም የሚሸሽበት ቀዳዳ አልነበረውም።
በመጨረሻም፣ በጫካው ውስጥ በሜክሲኮ ልዩ ኃይሎች እና በሜንቾ መካከል የመጨረሻው የተኩስ ልውውጥ ተደረገ። በዚያ ጥቅጥቅ ያለ ስፍራ፣ የዓለማችን እጅግ ኃያል የዕፅ ንጉሥ በጥይት ተመቶ ወደቀ። ለዓመታት በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ሕይወት የቀጠፈው እና አገሮችን ያናወጠው ግለሰብ፣ መጨረሻው በጫካ ውስጥ በብቸኝነትና በደም ተጨማልቆ ሞተ። ይህ ዜና ለሜክሲኮ ሕዝብ ትልቅ እፎይታን ሰጥቷል።
ይህ ስኬት ግን ያለ ዋጋ አልነበረም። የኤል ሜንቾን ሞት ተከትሎ፣ የካርቴሉ አባላት በቁጣ ተነሳስተው በወሰዱት አጸፋዊ እርምጃ 25 የሜክሲኮ ወታደሮች ሕይወታቸውን አጥተዋል።
ይህ የሚያሳየው የካርቴሉ መዋቅር ምን ያህል ሥር የሰደደ እና አደገኛ እንደሆነ ነው። የመሪው መገደል የድርጅቱን የጀርባ አጥንት ቢሰብርም፣ ተከታዮቹ ግን አሁንም ለሜክሲኮ ሰላም ትልቅ ስጋት ሆነው ቀጥለዋል።
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ይህንን ድል ተከትሎ በሰጡት መግለጫ፣ የአሜሪካን ጥንካሬ በድጋሚ አረጋግጠዋል። “ማንኛውም የአሜሪካን ሕዝብ ደህንነት የሚፈታተን አካል መጨረሻው ይኸው ነው” በማለት ማስጠንቀቂያ ሰጥተዋል። ይህ ንግግር በቀጣይ በአሜሪካና በሜክሲኮ ድንበር ላይ ለሚደረገው የዕፅ ቁጥጥር አዲስ መነሳሳትን ፈጥሯል። የዓለም መገናኛ ብዙኃንም የኤል ሜንቾን ሞት እንደ ትልቅ ታሪካዊ ክስተት ዘግበውታል።
በሜክሲኮ ውስጥ ያለው ሁኔታ ግን አሁንም ውጥረት እንደነገሰበት ነው። የጃሊስኮ አዲስ ትውልድ ካርቴል (CJNG) አባላት በተለያዩ ከተሞች መንገዶችን በመዝጋትና ተሽከርካሪዎችን በማቃጠል ተቃውሟቸውን እየገለጹ ይገኛሉ።
መንግሥትም ተጨማሪ የጸጥታ ኃይሎችን ወደ አካባቢው በማሰማራት ሁኔታውን ለመቆጣጠር እየጣረ ነው። የኤል ሜንቾ መወገድ በካርቴሉ ውስጥ ለሥልጣን ሽኩቻ በር እንደሚከፍትም የፖለቲካ ተንታኞች ይገምታሉ።
የኤል ሜንቾ ታሪክ ለዓለም ትልቅ ትምህርት ሰጥቷል። የቱንም ያህል ገንዘብ፣ መሣሪያና ኃይል ቢኖር፣ ከሕግና ከፍትህ ማምለጥ እንደማይቻል በተግባር አሳይቷል።
በቢሊዮን የሚቆጠር ዶላር ንብረት የነበረው ሜንቾ፣ በመጨረሻም የራሱ የቅርብ ሰዎች ክህደት እና የጸጥታ ኃይሎች ጽናት ለፍጻሜ አብቅቶታል። ይህ የፍትህ ድል ለተጎዱ ቤተሰቦች ሁሉ ትንሽ መጽናኛ ሆኗል።
የወደፊቱ የሜክሲኮ የዕፅ ጦርነት ግን ገና አላበቃም። የኤል ሜንቾ ሞት የአንድ ትልቅ ወንጀለኛ ፍጻሜ ቢሆንም፣ የዕፅ ዝውውር መረቡን ሙሉ በሙሉ ለመበጠስ ገና ብዙ ሥራ ይቀራል። አዳዲስ መሪዎች ሊፈጠሩ፣ አዳዲስ ግጭቶች ሊከሰቱ ይችላሉ። ሆኖም የሜክሲኮ መንግሥት በዚህ ዘመቻ ያሳየው ቆራጥነት፣ ለወደፊቱ የሰላም መንገድ ትልቅ መሠረት ጥሏል።
ባጠቃላይ፣ የኤል ሜንቾ መገደል በላቲን አሜሪካ ታሪክ ውስጥ የማይረሳ ምዕራፍ ነው። የዓለማችን እጅግ አስፈሪ ካርቴል መሪ ፍጻሜ፣ ለወንጀለኞች ሁሉ ማስጠንቀቂያ፣ ለሰላም ወዳዶች ደግሞ የምስራች ሆኗል።